İrlanda Adasının kalıcı tartışma konusu olan Birleşik İrlanda fikri, The New York Times ve The Washington Post Gazetelerine verilen bir ilanla tekrar İrlanda gündeminin üst sıralarına tırmandı. Gelecek bir tarihte birleşme için referandum yapılıp yapılmayacağının cevabı ise şimdilik bilinmiyor.
—
İrlanda Bağımsızlık Savaşı’nın ardından İrlanda’nın Birleşik Kralık’tan ayrılarak bağımsız bir devlet olmasıyla İrlanda adasında biten siyasi birlik, o tarihten günümüze tartışma konusu olmaya devam ediyor. 90’lı yıllara kadar IRA’nın başrolünü oynadığı birçok terör ve şiddet olayına şahit olan Kuzey İrlanda, şiddet kıskacından kurtulmuş olsa da, siyasi olarak hep belirsizlik içerisinde oldu.
1998 yılında uzun müzakareler sonucu yapılan Good Friday Anlaşması ile adadaki çalkantılı ortam sakinleşmeye başladı. Anlaşma ile; İrlanda, Kuzey İrlanda ve İngiltere arasındaki ilişkileri yeniden düzenlendi. Ayrıca, Kuzey İrlanda’daki siyasi yapıda düzenlemeler oldu ve Kuzey İrlanda halkına gelecekte İrlanda ile birleşip birleşmeme konusunda referandum yapma hakkı tanındı.
Şiddet olaylarının geride kaldığı günümüzde, birleşme referandumu fikri her önemli ekonomik ve siyasi gelişme sonrası Kuzey İrlanda’nın gündemine geliyor. Bazı siyasi çevreler bunu İrlanda adası için kaçınılmaz son olarak tanımlıyor. Özellikle, Birleşik Krallık’ın Brexit sonrası Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından İrlanda adasındaki sınırın kalkıp kalkmayacağı sorusu daha sesli sorulmaya başlandı.
KUZEY REFERANDUM FİKRİNE SICAK
2021 yılının ilk günlerinde The Sunday Times Gazetesi, konuyla alakalı bir anket düzenleyerek Kuzey İrlandalılara birleşme referandumu hakkındaki görüşlerini sormuştu. Anketin sonuçlarına göre, bölge halkının yüzde 51’si İrlanda ile birleşme konusunda referandum yapılması fikrine sıcak bakıyor. İrlanda ile birleşmeyi isteyenlerin oranı ise yüzde 47. Bu sonuçlar, ilerleyen zamanlarda birleşme referandumunun Kuzey İrlanda gündemin temel maddesi olmaya devam edeceği anlamına geliyor.
İRLANDA KÖKENLİ ABD’LİLER BİRLEŞME İSTİYOR
Konunun bir diğer müdahili daha var. Atlantik’in öteki ucunda ABD’de bulunan İrlanda kökenli Amerikalılar… ABD’de İrlanda kökenli Amerikalılar geniş bir lobi gücüne sahip. Sinn Fein’nin Arkadaşları, İrlandalı Amerikan Birlik Konferansı gibi organizasyonlar altında faaliyetlerini sürdüren İrlanda kökenli Amerikalıların en büyük hayallerinden birisi de İrlanda’yı tek bir bayrak altında görmek…
İrlanda kökenli bir aileden gelen Joe Biden’in ABD başkanı olması, İrlanda kökenli Amerikalılar da bazı beklentiler oluşturdu. St Patrick Günü sebebiyle İrlanda Başbakanı Micheal Martin ile ABD Başkanı Joe Biden’in telefon görüşmesi yapması beklendiği gün, ABD’nin önde gelen iki gazetesi The New York Times ve The Washington Post’ta ‘A UNITED IRELAND – LET THE PEOPLE HAVE THEIR SAY’ (Birleşik bir İrlanda – İnsanların Söz Sahibi Olmasına İzin Verin) başlığı ile bir ilan yayınlandı. İlanı, Sinn Fein’in Arkadaşları’nın öncülük ettiği İrlanda kökenli Amerikalı gruplar finanse etti. İlanda, ‘Özgür ve birleşik İrlanda’yı ziyaret eden ilk Amerikan nesli olabiliriz’ cümlesi dikkat çekiyor.
ÇEKİNCELER VAR…
ABD’de yaşanan bu gelişmeler Atlantik’in bu tarafında tartışılmaya devam ediyor. İrlanda’nın en çok tıklanan haber sitelerinden biri olan thejournal.ie, The Good Information Project köşesinde mart ayı boyunca Birleşik İrlanda fikrini tartışmaya açtı. İrlanda adasının siyasi geleceği hakkında fikirlerini paylaşan İrlandalı uzmanların, birleşme hakkında ortak bir fikre sahip olduğu söylenemez.
Geçmişte yaşanan şiddet olaylarının, mezhepsel ve politik ayrılıkların hafızalardaki izleri iki tarafta da silinmiş gibi görünmüyor. Bunun yanı sıra, birleşmenin getireceği yapısal değişikler ve ekonomik bilinmezlik de İrlandalıları düşünüdüren bir başka konu.
