30 Mayıs 2025 / Berkay Kılıç

İrlanda’nın en ikonik doğal yapılarından biri olan Giant’s Causeway, ziyaretçilerin bıraktığı bozuk paralar nedeniyle ciddi şekilde zarar görüyor. National Trust yetkililerinin verdiği bilgiye göre, turistlerin kayaların çatlaklarına para sıkıştırma alışkanlığı, bu eşsiz jeolojik oluşumda fiziksel tahribata yol açıyor.

Paslanan Paralar Kayaları Çatlatıyor

Giant’s Causeway’in koruma ekibinden Cliff Henry, RTÉ News’e yaptığı açıklamada, bu davranışın yalnızca estetik değil, yapısal anlamda da tehlikeli olduğunu vurguladı. Paraların zamanla paslandığını ve hacimlerinin arttığını, bu nedenle çevredeki kayalara baskı yaparak çatlakları genişlettiğini belirtti.

Doğaya Karşı “İyi Niyetli Vandalizm”

Turistlerin bu davranışı çoğunlukla dilek tutma veya geleneksel bir iz bırakma niyetiyle gerçekleştirdiği düşünülüyor. Ancak National Trust yetkilileri, bu tarz “iyi niyetli vandalizmin” sonuçlarının ciddi olduğunu belirtiyor.

Sosyal medyada birçok doğasever ve çevreci, “Doğaya bir şey bırakmak zorunda mıyız?”, “Neden her şeyi hatıra olarak işaretlemeliyiz?” gibi tepkilerle konuyu gündeme taşıdı. RTÉ News’in Instagram paylaşımı kısa sürede binlerce beğeni ve yüzlerce yorum aldı.

Giant’s Causeway Nedir?

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Giant’s Causeway, yaklaşık 60 milyon yıl önceki volkanik aktiviteler sonucu oluşmuş yaklaşık 40.000 adet altıgen bazalt sütundan oluşuyor. Efsanelere konu olmuş bu alan, her yıl yüzbinlerce ziyaretçiyi ağırlıyor ve Kuzey İrlanda’nın doğa turizmi açısından en değerli noktalarından biri kabul ediliyor.

Yetkililerden Uyarı: “Lütfen Bir Şey Bırakmayın”

National Trust, ziyaretçileri “yalnızca anılarla ayrılmaya” davet ediyor ve bu tür alışkanlıkların gelecekte bölgeye kalıcı zararlar verebileceğini vurguluyor. Yetkililer, alanı korumak adına bilgilendirici tabelaların artırılacağını ve gözetim önlemlerinin gözden geçirileceğini belirtiyor.

Sonuç

İrlanda’nın doğal mirasları, yalnızca güzellikleriyle değil, korunmaları gereken kırılgan yapılarıyla da değerli. Giant’s Causeway örneği, modern turizmin karşı karşıya olduğu hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne seriyor: Doğayı görmek yeterli olabilir; ona dokunmadan da hayran kalmak mümkün.

Dublin – 28 Mayıs 2025 / Berkay Kılıç

İrlanda merkezli düşük maliyetli havayolu şirketi Ryanair, Mart 2025 itibarıyla sık uçan yolcuları hedefleyen yeni bir üyelik modeli olan Ryanair Prime programını başlattı. Yıllık yalnızca 79 £ ücretle sunulan bu sistem, üyelerine çeşitli uçuş içi ayrıcalıklar ve potansiyel tasarruf fırsatları vaat ediyor. Ancak programın arka planında bazı tartışmalı detaylar da yer alıyor.

Avantajlar Neler?

Ryanair Prime üyelerine sunulan temel ayrıcalıklar şöyle:

• Ücretsiz koltuk seçimi (yılda 12 uçuşa kadar)
• Her uçuşta seyahat sigortası (yalnızca Ryanair uçuşlarını kapsıyor)
• Her ay özel kampanyalarla indirimli koltuk fırsatları
• Şirketin hesaplamalarına göre yılda 12 uçuş yapan bir kullanıcı yaklaşık 420 £ tasarruf sağlayabiliyor. Yılda yalnızca üç uçuş gerçekleştirenler bile 105 £’lik avantaj elde ediyor.

İlk etapta sadece 250.000 üyeyle sınırlı tutulan bu sistem, özellikle iş seyahatleri ya da sık Avrupa içi uçuş gerçekleştirenler için cazip görünüyor.

“Ücretsiz” Koltuk Gerçekten Ücretsiz mi?

Ryanair’in reklamlarında öne çıkan “ücretsiz koltuk seçimi” iddiası, bazı sınırlamalar içeriyor.
Havacılık sektörü uzmanları, ücretsiz koltukların yalnızca belirli sayıda ve belirli konumda olduğunu; bu koltuklar tükendiğinde üyelerin ya rastgele koltuk atamasına tabi tutulduğunu ya da ek ücret ödemek zorunda kaldığını belirtiyor.

Ayrıca sunulan seyahat sigortası yalnızca Ryanair uçuşları için geçerli. Daha da önemlisi, 70 yaş üstü yolcular için bazı sağlık teminatlarını kapsam dışı bırakıyor.

Yolcular Ne Diyor?

Prime üyelik programı, sosyal medya ve havacılık forumlarında karışık tepkilerle karşılandı.

• Sık uçan kullanıcılar, sistemin ekonomik katkı sunduğunu belirtirken,
• Seyrek seyahat edenler, üyeliğin ancak belirli koşullarda avantaj sağladığını savunuyor.
• Genel görüş: “Uçuş sıklığınıza göre bu üyelik işe yarayabilir, ama küçük yazıları okumadan karar vermeyin.”

Rakiplerle Karşılaştırıldığında

Ryanair Prime, easyJet Plus, Wizz Discount Club gibi Avrupa’daki diğer düşük maliyetli havayolu abonelik sistemleriyle karşılaştırıldığında, fiyat/performans dengesi açısından rekabetçi görünse de vaat edilen tasarrufun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği tamamen kullanıcı alışkanlıklarına bağlı.

Sonuç: Avantajlı mı, Sınırlı mı?

Ryanair Prime, yılda birkaç kez bile uçan yolcular için mantıklı bir seçenek olabilir. Ancak sunulan hizmetlerin kapsamı dikkatle değerlendirilmediği takdirde, üyelik ücreti beklenen kazancı sağlamayabilir.

Yılda birden fazla Avrupa uçuşu yapıyorsanız ve Ryanair’i sık kullanıyorsanız, bu program ciddi tasarruf sunabilir. Ancak seyrek seyahat edenler için her “Prime” altın olmayabilir.