İrlanda’da sanatçılara yönelik Basic Income for the Arts programında yeni dönem başlıyor. Cumhuriyet’te yaşayan 2.000 profesyonel sanatçı, üç yıl boyunca haftalık €325 gelir desteği alacak. Başarılı başvuru sahiplerine yapılacak ilk bildirimler 15 Ekim Perşembe günü başlayacak.
İrlanda Hükümeti’nin sanat ve kültür sektöründeki gelir güvencesini artırmak amacıyla kalıcı hale getirdiği Basic Income for the Arts programında ilk sonuçların açıklanmasına saatler kaldı.
Kültür Bakanı Patrick O’Donovan’ın verdiği bilgiye göre, yeni program kapsamında seçilen ilk sanatçılara 15 Ekim’den itibaren bildirim gönderilmeye başlanacak. Başvuru sayısının yüksek olması nedeniyle sonuçlar tek seferde değil, gruplar halinde açıklanacak. İlk aşamada 750’ye kadar başarılı başvuru sahibinin bilgilendirilmesi planlanıyor.
2.000 sanatçı haftalık €325 alacak
Program kapsamında İrlanda Cumhuriyeti’nde yaşayan ve profesyonel olarak sanat alanında faaliyet gösteren toplam 2.000 kişi, haftalık €325 destek almaya hak kazanacak.
Ödemeler üç yıl boyunca devam edecek. Haftalık €325’lik destek, aylık olarak yaklaşık €1.413 ödeme anlamına geliyor.
Program 2026–2029 dönemini kapsıyor ve sanatçıların yaratıcı çalışmalarını sürdürebilmeleri için daha öngörülebilir bir gelir sağlamayı hedefliyor.
10 binden fazla kişi başvurdu
Yeni dönem için başvuruların açılmasının ardından 10 binden fazla sanatçı programa dahil olmak için başvuruda bulundu.
Başvurular uygunluk kriterleri açısından değerlendirildi. Programa kabul edilenlerin seçilmesinin ardından başarılı adaylarla aşamalı olarak iletişime geçilecek.
Programa davet edilen kişilerin ödemeleri almaya başlamadan önce gerekli idari işlemleri tamamlaması ve banka ile vergi bilgilerini sunması gerekecek.
Ödemeler bazı adaylar için geriye dönük yapılabilecek
Başarılı adayların ödeme başlangıç tarihleri aynı olmayabilecek.
İlk ödemesini 2026 yılı içerisinde alan kişilerin ödemelerinin Eylül 2026’ya kadar geriye dönük hesaplanması planlanıyor.
İlk ödemesini 2027’de alacak başarılı başvuru sahipleri için ise ödemelerin Ocak 2027’den başlaması veya bu tarihe geriye dönük şekilde yapılması öngörülüyor.
Pilot program kalıcı hale getirildi
Basic Income for the Arts uygulaması ilk olarak 2022 yılında pilot program olarak başlatılmıştı. O dönemde de 2.000 sanatçı ve yaratıcı sektör çalışanına haftalık €325 ödeme sağlandı.
Pilot uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde, destek alan kişilerin sanat çalışmalarına daha fazla zaman ayırdığı, sanat dışındaki işlerde daha az çalışmak zorunda kaldığı ve ekonomik açıdan daha güçlü bir konuma geldiği tespit edildi.
Program hakkında yapılan kamuoyu değerlendirmelerinde de güçlü destek ortaya çıktı. Bunun ardından hükümet, uygulamanın pilot statüsünden çıkarılarak kalıcı bir modele dönüştürülmesine karar verdi.
Her sanatçı sürekli olarak destek alamayacak
Yeni sistem üç yıllık dönemler halinde uygulanacak. Programa seçilen sanatçılar üç yıl boyunca ödeme alacak.
Mevcut kurallara göre sanatçılar her altı yıllık dönem içerisinde en fazla üç yıl Basic Income for the Arts desteğinden yararlanabilecek. Böylece programın ilerleyen dönemlerde farklı sanatçılara da açılması hedefleniyor.
Amaç sanatçılara daha istikrarlı gelir sağlamak
Program özellikle düzensiz ve proje bazlı gelirle çalışan müzisyenler, görsel sanatçılar, oyuncular, yazarlar ve diğer profesyonel sanatçıların yaratıcı çalışmalarını sürdürebilmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor.
Yeni dönemin başlamasıyla birlikte Basic Income for the Arts, İrlanda’nın kültür ve sanat sektörüne yönelik en dikkat çekici gelir destek programlarından biri haline geliyor.
İlk başarılı başvuru sahiplerinin 15 Ekim’den itibaren açıklanmasıyla birlikte programın yeni dönemi resmen başlamış olacak.
Kaynak: RTÉ, Department of Culture, Communications and Sport
